Małopolska

Małopolskie szlaki rowerowe

Małopolska łączy w sobie niemal wszystko, czego rowerzysta może szukać: góry, doliny, historyczne miasta i rozległe kompleksy leśne. Na południu górują Tatry i Beskidy z górskimi szlakami MTB, w centrum rozciągają się pogórza i doliny rzek Dunajca, Raby i Wisły, a na północy region otwiera się na Puszczę Niepołomicką i spokojniejsze, nizinne tereny. Sieć tras VeloMałopolska sukcesywnie łączy największe ośrodki regionu – Kraków, Zakopane, Nowy Targ, Tarnów i Oświęcim – choć część odcinków jest wciąż w budowie. Region sprzyja wycieczkom przez cały rok, choć wiosna i lato to czas, gdy szlaki są w najlepszej kondycji i tętnią życiem. Rdzeń regionalnej sieci rowerowej stanowi projekt VeloMałopolska – sieć tras o standardzie europejskim, projektowana od 2013 roku i realizowana przez Zarząd Dróg Wojewódzkich w Krakowie. Łączy ona największe miasta i atrakcje turystyczne regionu, tworząc spójną infrastrukturę dostępną zarówno dla rodzin z dziećmi, jak i zaawansowanych rowerzystów szukających wielodniowych wypraw.

Infrastruktura rowerowa

Małopolska konsekwentnie rozbudowuje infrastrukturę rowerową w ramach projektu VeloMałopolska:

• znaczna część tras przebiega wydzielonymi drogami rowerowymi, odseparowanymi od ruchu samochodowego
• na trasach dostępne są samoobsługowe stacje naprawcze, stojaki, parkingi oraz ładowarki e-bike'ów
• dobrze rozwinięta sieć połączeń kolejowych umożliwia przewóz rowerów – szczególnie przydatna w rejonie Tatr, Pienin i Beskidów

Miejsca Przyjazne Rowerzystom

W całej Małopolsce funkcjonuje sieć obiektów z certyfikatem Miejsca Przyjazne Rowerzystom – obejmuje ona hotele, pensjonaty, restauracje i atrakcje turystyczne przystosowane do obsługi rowerzystów. Certyfikowane miejsca zapewniają m.in. bezpieczne przechowanie rowerów, dostęp do narzędzi i map, a niekiedy możliwość noclegu z bagażem rowerowym.

Propozycje wycieczek – topowe trasy

Wiślana Trasa Rowerowa – odcinek małopolski

Małopolski odcinek Wiślanej Trasy Rowerowej to jedna z najpopularniejszych tras rowerowych w Polsce, w dużej mierze zrealizowana zgodnie ze standardem EuroVelo. Trasa biegnie wzdłuż brzegów Wisły przez teren trzech województw – docelowo połączy góry z morzem na łącznym odcinku ponad 1 200 km. W małopolskiej części szlak prowadzi m.in. przez rezerwaty przyrody w Puszczy Niepołomickiej. To propozycja przede wszystkim dla osób szukających łatwej, spokojnej trasy po nizinnym terenie.

Velo Dunajec

Trasa łącząca Zakopane z Wietrzychowicami, gdzie łączy się z Wiślaną Trasą Rowerową, wiedzie przez jedne z najpiękniejszych krajobrazów Małopolski. Szlak przechodzi przez Pieniński Park Narodowy i przebiega słynną Drogą Pienińską nad Przełomem Dunajca – odcinkiem o wyjątkowych walorach widokowych. Po drodze mijamy zamki w Czorsztynie i Niedzicy, uzdrowiska Szczawnica i Stary Sącz, Jezioro Rożnowskie oraz drewniane kościoły charakterystyczne dla architektury sakralnej południowej Małopolski. Większość trasy pokryta jest asfaltem lub utwardzoną nawierzchnią, choć kilka krótkich odcinków wymaga zjechania na szutrowe drogi lub objazdu przez Słowację. Trasa o umiarkowanym poziomie trudności – w okolicach Falsztyna, Rożnowa i Habaliny czekają krótkie, ale wymagające podjazdy.

VeloCzorsztyn – Rowerem i Statkiem

Pętla wokół Jeziora Czorsztyńskiego uchodzi za jedną z najpiękniejszych i najpopularniejszych tras rowerowych w Polsce. Wycieczka łączy nowe odcinki VeloDunajec ze ścieżką okrążającą jezioro i oferuje wyjątkową możliwość przeprawy statkiem lub gondolką między zamkami Niedzica i Czorsztyn – transport wodny kursuje od kwietnia do listopada. Trasa jest łatwa, prowadzi w większości poza ruchem samochodowym, a na trasie działa ponad dziesięć punktów odpoczynku. Kulminacyjnym momentem jest podjazd pod Falsztyn – po trudzie wspinaczki nagradza panorama jeziora i Gorców. Gastronomia i sklepy dostępne w Kluszkowcach, Czorsztynie, Niedzicy i Frydmanie.

EuroVelo 4 – VeloMetropolis

VeloMetropolis to małopolski odcinek trasy EuroVelo 4, prowadzący doliną rzeki Wisły i jej dopływów. Wyróżniają go malownicze widoki i cenne rejony przyrodnicze, przede wszystkim Puszcza Niepołomicka. Szlak wiedzie przez miejsca historyczne o dużej wadze: Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu i Brzezince oraz Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach. Część trasy – od gminy Brzeszcze do gminy Niepołomice – pokrywa się z przebiegiem Wiślanej Trasy Rowerowej, co ułatwia planowanie dłuższych podróży z połączeniem obu szlaków.

EuroVelo 11 – odcinek Muszyna–Stary Sącz

Ten odcinek europejskiej trasy EuroVelo 11 biegnie doliną rzeki Poprad przez jedno z bardziej urokliwych pograniczy Małopolski. Szlak łączy znane uzdrowisko Muszyna ze Starym Sączem, mijając po drodze Piwniczną-Zdrój, Żegiestów i Rytro. Charakterystyczną cechą tego fragmentu jest jego transgraniczny charakter – między Muszyną a Piwniczną trasa kilkakrotnie przekracza rzekę nowymi kładkami pieszo-rowerowymi, prowadząc raz po stronie polskiej, raz słowackiej. W Muszynie trasa krzyżuje się z VeloKrynicą, co pozwala na elastyczne planowanie wycieczek w całym rejonie Beskidu Sądeckiego. Stary Sącz z zachowanym średniowiecznym układem urbanistycznym i klasztorem Sióstr Klarysek stanowi godne zwieńczenie tej podróży.

EuroVelo 11 – odcinek Proszowice–Wiślica

Ten odcinek EuroVelo 11 w północno-wschodniej Małopolsce wiedzie w większości po śladzie dawnej kolejki wąskotorowej, z dala od ruchu samochodowego. Nawierzchnia jest asfaltowa i utwardzona, teren łagodnie pagórkowaty, a otaczający krajobraz zdominowany przez rozległe pola i sielskie wsie Ponidzia. Trasa kończy się w Wiślicy – miejscu o wyjątkowym znaczeniu historycznym. Góruje tu gotycka kolegiata z XIV wieku, a pod jej posadzką i w okolicach kościoła zachowały się relikty przedromańskie, w tym słynna płyta z wizerunkami modlących się Wiślan – świadectwo najstarszych dziejów grodu. Po drodze warto zatrzymać się w Kazimierzy Wielkiej. Odcinek jest spokojny i dostępny dla rowerzystów w każdym wieku.

VeloKrynica

VeloKrynica to kameralna trasa łącząca słynne uzdrowisko Krynica-Zdrój z Muszyną, prowadząca wzdłuż dolin potoków Kryniczanki i Muszynki. Trasa jest odseparowana od ruchu samochodowego, asfaltowa i charakteryzuje się wyjątkowo łagodnym nachyleniem – co czyni ją dostępną dla rodzin z dziećmi i osób dopiero zaczynających rowerowe podróże. Start w samym centrum Krynicy, tuż przy deptaku, umożliwia wygodny dojazd pociągiem. W Muszynie szlak łączy się z trasą EuroVelo 11, tworząc naturalny korytarz do dalszej podróży doliną Popradu.

VeloRaba

VeloRaba prowadzi przez atrakcyjne tereny doliny rzeki Raby, od okolic Chabówki (przy Rabce) aż do Uścia Solnego nad Wisłą. Trasa korzysta w dużej mierze z nasypu dawnej linii kolejowej oraz nadrzecznych wałów, co zapewnia płaski przebieg i spokojne otoczenie. Na szlaku czeka kilka charakterystycznych atrakcji: Skansen Taboru Kolejowego w Chabówce, uzdrowisko w Rabce-Zdroju, zamek w Dobczycach wraz z malowniczym Jeziorem Dobczyckim, a dalej na północ Kopalnia Soli w Bochni i Puszcza Niepołomicka. W Puszczy Niepołomickiej trasa łączy się z VeloMetropolis (EuroVelo 4). Szlak jest dobrze skomunikowany z linią kolejową, co ułatwia planowanie wycieczek bez konieczności powrotu tą samą drogą.

VeloSkawa

VeloSkawa to jedna z najbardziej wyczekiwanych inwestycji rowerowych w zachodniej Małopolsce. Trasa biegnie doliną rzeki Skawy od Suchej Beskidzkiej na południu do połączenia z Wiślaną Trasą Rowerową na północy. Część szlaku przebiega po torowisku zlikwidowanej linii kolejowej, dzięki czemu na gotowych odcinkach rowerzyści jadą po wyjątkowo płaskiej nawierzchni w cieniu zadrzewień, z dala od ruchu samochodowego. Wśród atrakcji na trasie wyróżniają się zamek w Suchej Beskidzkiej, malownicze Jezioro Mucharskie i rodzinne miasto Jana Pawła II – Wadowice. Trasa jest wciąż w budowie, jednak gotowe odcinki są już przejezdne i świetnie nadają się na wycieczki rodzinne.

Kanał Łączany

Trasa wzdłuż Kanału Łączańskiego (zwanego też Kanałem Skawina-Łączany) to doskonała propozycja na rodzinną wycieczkę w okolicach Krakowa. Asfaltowa ścieżka rowerowa biegnie po koronie wału wzdłuż kanału wodnego wybudowanego w latach 50. XX wieku, łącząc Skawinę z Jaśkowicami i prowadząc dalej ku Łączanom. Trasa jest praktycznie w całości odseparowana od ruchu samochodowego i płaska, z majestatycznymi kratownicowymi mostkami stalowymi nad kanałem. Kanał należy do ważniejszych zimowisk ptaków na górnej Wiśle, co czyni go ciekawym miejscem dla obserwatorów przyrody. Szlak łączy się bezpośrednio z Wiślaną Trasą Rowerową i ze stacjami Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej, co ułatwia dojazd z Krakowa bez samochodu.

Szlak Orlich Gniazd

Szlak Orlich Gniazd to jeden z najbardziej rozpoznawalnych szlaków rowerowych w Polsce, prowadzący z Krakowa do Częstochowy przez jurajskie wzgórza Jury Krakowsko-Częstochowskiej. Na trasie można zobaczyć aż dziesięć średniowiecznych zamków i warowni, w tym Ogrodzieniec, Tenczyn czy Bobolice, wznoszących się na wapiennych ostańcach wśród gęstych lasów. Malownicze formacje skalne i liczne rezerwaty przyrody tworzą niezapomniany krajobraz. Szlak jest wymagający – zróżnicowany teren Jury nie szczędzi podjazdów, a nawierzchnia bywa bardzo niejednorodna: od asfaltu przez leśne i polne drogi po odcinki gruntowe. Zalecany jest rower z szerszymi oponami lub hardtail MTB.

Dodatkowe atrakcje turystyczne i krajobrazowe

Pieniny i okolice Czorsztyna

• Zamek Czorsztyn i Zamek Dunajec (Niedzica): dwa gotyckie zamki naprzeciwko siebie, połączone gondolką nad jeziorem – jeden z najbardziej rozpoznawalnych widoków w Polsce.
• Spływ Przełomem Dunajca: klasyczna atrakcja Pienin dostępna z trasy VeloDunajec w Sromowcach Wyżnych – spływ tradycyjnymi tratwami przez wąwóz skalny.
• Rezerwat Zielone Skałki: wcinające się w taflę jeziora skaliste cypelki – widoczne doskonale ze szczytu podjazdu pod Falsztynem na VeloCzorsztynie.
• Pieniński Park Narodowy: jeden z najmniejszych, a zarazem najpiękniejszych polskich parków narodowych, przez który biegnie trasa VeloDunajec.

Tatry i Podhale

• Zakopane: punkt startowy trasy VeloDunajec, z Krupówkami, Muzeum Jana Kasprowicza i panoramą Tatr jako naturalnym tłem.
• Szlak Wokół Tatr: trasa łącząca polskie i słowackie podnóże Tatr, dostępna z Nowego Targu i Czorsztyna.
• Białe Dunajec i Torfowiska Orawsko-Nowotarskie: cenne przyrodniczo obszary Natura 2000, przez które wiedzie VeloDunajec.

Beskid Sądecki i uzdrowiska Popradu

• Muszyna, Piwniczna, Żegiestów: uzdrowiska w dolinie Popradu na trasie VeloNatura (EuroVelo 11) – idealne miejsca na dłuższe zatrzymanie podczas wielodniowej wyprawy.
• Sądecki Park Etnograficzny w Nowym Sączu: jedno z największych skansenów w Polsce, dostępne z trasy EuroVelo 11.
• Stary Sącz: zachowany średniowieczny układ urbanistyczny z gotyckim klasztorem Sióstr Klarysek, należący do najlepiej zachowanych małych miast średniowiecznych w Polsce.

Puszcza Niepołomicka i okolice Krakowa

• Puszcza Niepołomicka: rozległy kompleks leśny z ośrodkiem hodowli żubrów, przez który przebiegają zarówno WTR, jak i VeloMetropolis (EuroVelo 4) oraz VeloNatura (EuroVelo 11).
• Rezerwat Koło i Rezerwat Wiślisko Kobyle: chroniące naturalne starorzecza Wisły – wyjątkowe miejsca obserwacji ptaków i dzikiej przyrody.
• Europejskie Centrum Muzyki w Lusławicach: nowoczesna sala koncertowa w historycznej posiadłości nad Dunajcem.

Oświęcim i okolice

• Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau: jedno z najważniejszych miejsc pamięci na świecie, dostępne z trasy Wiślanej Trasy Rowerowej i VeloMetropolis.
• Muzeum Wincentego Witosa w Wierzchosławicach: pamiątkowy dom i ekspozycja poświęcona trzykrotnemu premierowi Polski – na trasie VeloMetropolis.