Pomorskie

Województwo Pomorskie to region, który zaskakuje różnorodnością – i to nie tylko tę, którą widać na mapie. Pas nadmorski z plażami, klifami i wydmami Słowińskiego Parku Narodowego przechodzi tu płynnie w równinne Żuławy, meandrującą Dolinę Wisły, a dalej w pagórkowate krajobrazy Kaszub i spokojne tereny Kociewia i Powiśla. To właśnie ta różnorodność sprawia, że Pomorskie stało się jednym z kluczowych regionów rowerowych w Polsce – a dla rowerzystów długodystansowych jest naturalnym punktem na trasie przez Europę.

Przez region przebiegają aż trzy trasy sieci EuroVelo oraz Wiślana Trasa Rowerowa, a projekt Pomorskie Trasy Rowerowe łączy je w spójną sieć szlaków, która integruje walory przyrodnicze, kulturowe i krajobrazowe całego regionu.

Rodzaje szlaków rowerowych

• Długodystansowe i międzynarodowe: EuroVelo 10/13 (Nadmorski Szlak Rowerowy i Szlak Żelaznej Kurtyny), EuroVelo 9 / Wiślana Trasa Rowerowa
• Trasy łącznikowe (R10): Ustka–Słupsk, Karwieńskie Błota–Władysławowo–Hel, Jantar–Krynica Morska–Piaski, Przejazdowo–Pruszcz Gdański
• Pętle lokalne i warianty: Żuławska pętla w okolicach Cedrów Wielkich, wariant przez Słowiński Park Narodowy wzdłuż jeziora Gardno

Trasy łączą zróżnicowane charaktery – od turystyki rodzinnej na wyprofilowanych ścieżkach nadmorskich, po aktywny wypoczynek „slow life" wzdłuż wiślanych wałów i spokojnych, żuławskich wsi.

Infrastruktura rowerowa

Projekt Pomorskie Trasy Rowerowe zakłada budowę i modernizację tras w oparciu o kilka typów nawierzchni i dróg. W zależności od odcinka rowerzysta może spodziewać się:

• wydzielonych dróg rowerowych z asfaltu – dominują na odcinkach miejskich i podmiejskich, m.in. w Trójmieście, Łebie, Gdyni oraz wzdłuż dawnego nasypu kolejowego na trasie Krokowa–Swarzewo
• nawierzchni z betonowej kostki lub płyt betonowych – stosowanych na wewnętrznych drogach gminnych i fragmentach chronionych terenów przyrodniczych
• dróg gruntowych z kruszywa naturalnego – charakterystycznych dla odcinków przez Słowiński Park Narodowy oraz tereny leśne
• dróg publicznych o niskim natężeniu ruchu – na wybranych fragmentach pomiędzy miejscowościami, oznakowanych i dostosowanych do ruchu rowerowego
• koron wałów przeciwpowodziowych Wisły – asfaltowych, pozwalających na komfortową jazdę z widokiem na rzekę na całym odcinku trasy EV9/WTR

Wzdłuż tras sukcesywnie powstają miejsca postojowe dla rowerzystów wyposażone w wiaty, ławki, stoły, tablice informacyjne i stojaki na rowery. Część z nich posiada również dostęp do toalety. Architektura tych obiektów nawiązuje do lokalnego dziedzictwa kulturowego danego obszaru – żuławskiego, kaszubskiego czy nadmorskiego.

Miejsca Przyjazne Rowerzystom

Region stopniowo rozbudowuje sieć certyfikowanych punktów przyjaznych rowerzystom. Na całej długości tras dostępne są tablice informacyjne i mapy odcinków, a wzdłuż głównych szlaków funkcjonują punkty gastronomiczne i noclegowe z obsługą turystów rowerowych. Transport rowerów koleją jest dobrze rozwinięty – większość etapów tras EuroVelo posiada dostęp do stacji kolejowych, co umożliwia elastyczne planowanie wycieczek bez konieczności powrotu tą samą drogą.

Propozycje wycieczek – topowe trasy

EuroVelo 10/13 – Nadmorski Szlak Rowerowy i Szlak Żelaznej Kurtyny

Flagowy szlak Pomorskiego to połączenie dwóch europejskich tras rowerowych na jednym przebiegu – Bałtyckiego Szlaku Rowerowego (EV10) i Szlaku Żelaznej Kurtyny (EV13). Trasa prowadzi wzdłuż całego wybrzeża regionu, od granicy z województwem zachodniopomorskim aż po Żuławy Wiślane i Elbląg. Symbolika upadku komunizmu w Europie Wschodniej jest tu żywa za sprawą Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku, które nadaje trasie wyjątkowego historycznego wymiaru. Połączenie nadmorskich krajobrazów z dziedzictwem etnicznym regionu – kaszubskim, żuławskim i kociewskim – tworzy fenomen turystyczny na skalę europejską. Trasa podzielona jest na sześć etapów, prowadząc przez Ustroń Morski, Rowy, Łebę, Władysławowo, Puck, Gdynię, Sopot, Gdańsk aż po Jantar i Nowy Dwór Gdański.

Wiślana Trasa Rowerowa – odcinek pomorski

Na terenie Pomorskiego Wiślana Trasa Rowerowa pokrywa się z przebiegiem EuroVelo 9 i prowadzi zarówno lewym, jak i prawym brzegiem Wisły – od Gdańska i Mikoszewa aż po granicę z województwem kujawsko-pomorskim. Tematem przewodnim jest oczywiście „królowa polskich rzek" – jej naturalny krajobraz, dziedzictwo kulturowe i historia obszarów, przez które przepływa. Znaczna część trasy biegnie po koronach asfaltowych wałów przeciwpowodziowych, co zapewnia komfortową nawierzchnię i widok na rzekę przez niemal cały odcinek. Trasa zaczyna się w centrum Gdańska, przy dworcu głównym PKP, skąd prowadzi przez historyczne śródmieście, plaże Wyspy Sobieszewskiej i żuławskie wsie aż po bulwar nadwiślański w Tczewie, a dalej przez Gniew z jego gotyckim zamkiem. Na prawym brzegu rowerzysta przejeżdża przez żuławski krajobraz z charakterystycznymi domami podcieniowymi i menonickimi artefaktami, a na odcinku w okolicach Kwidzyna mija zabytkowe śluzy i kanały rzeczne. Panuje tu spokojna, wiejska atmosfera – zupełnie inna niż na tłocznym nadmorskim wybrzeżu – idealna dla tych, którzy szukają aktywnego wypoczynku w rytmie slow life. Wszystkie etapy są dobrze skomunikowane kolejowo z Trójmiastem, co ułatwia elastyczne planowanie wycieczki.

Łącznik R10 – Karwieńskie Błota – Władysławowo – Hel

Trasa łącznikowa biegnąca przez Półwysep Helski to propozycja dla miłośników nadmorskich widoków i specyficznego klimatu tej wąskiej mierzei. Łączy główny szlak EV10/13 z najbardziej wysuniętym na północ skrawkiem polskiego wybrzeża, oferując wyjątkowe panoramy zarówno od strony otwartego morza, jak i spokojnej Zatoki Puckiej. Dostępność kolejowa Władysławowa i Helu sprawia, że jest to idealna propozycja na jednodniową pętlę.

Łącznik R10 – Jantar – Krynica Morska – Piaski (Trasa Rowerowa Mierzei Wiślanej)

Trasa Rowerowa Mierzei Wiślanej biegnie od prawego brzegu Wisły w pobliżu Mikoszewa, przez Jantar, Kąty Rybackie i Krynicę Morską, aż do granicy z obwodem kaliningradzkim przy Piaskach. Przez niemal całą długość szlak prowadzi lasami Mierzei Wiślanej, rozciągającymi się między Zalewem Wiślanym a Zatoką Gdańską, z dala od ruchu samochodowego. Odseparowanie od ruchu i łagodny profil czynią go jedną z bardziej przyjaznych rodzinom tras w regionie, przejezdną również z przyczepką dziecięcą. Wyjątkowy charakter ma odcinek przy Krynicy Morskiej, gdzie droga przebiega bezpośrednio wzdłuż brzegu i otwiera panoramę na Zatokę Gdańską. Szlak kończy się przy granicy z Rosją – tablicą informacyjną, szlabanem i plażą z widokiem na siatkę graniczną wchodzącą do morza.

Na trasie warto zatrzymać się przy wiacie widokowej na wale przy ujściu Wisły, miejscu pamięci byłego obozu koncentracyjnego Stutthof oraz Przekopie Mierzei Wiślanej, otwartym w 2022 roku. Zbliżając się do końca trasy, warto wyłączyć internet mobilny – w okolicach Piasków telefony nierzadko łączą się z rosyjską siecią komórkową, generując wysokie opłaty roamingowe. Szlak łączy się z Velo Baltica (EV10/13) i Wiślaną Trasą Rowerową przy Mikoszewie, a z Krynicy Morskiej tramwaj wodny umożliwia dotarcie do Tolkmicka lub Fromborka i dalsze pedałowanie szlakiem Green Velo w kierunku Elbląga.

Dodatkowe atrakcje turystyczne i krajobrazowe

Wybrzeże i Nadmorski Park Krajobrazowy

• Słowiński Park Narodowy: Jeden z nielicznych parków narodowych wpisanych na listę rezerwatów biosfery UNESCO. Ruchome wydmy, jeziora przymorskie i dzika przyroda tworzą niepowtarzalną scenerię.
• Klify w Dębinie i Mechelinkach: Malownicze urwiska nadmorskie – doskonałe punkty widokowe i fotogeniczne miejsca odpoczynku wzdłuż trasy EV10/13.
• Latarnia morska w Rozewiu: Jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiego wybrzeża, zlokalizowany przy trasie łącznikowej R10.
• Zatoka Pucka i Kaczy Winkiel: Rozległe panoramy morskie z płytkiej, spokojnej zatoki – idealne miejsce do obserwacji ptaków i żaglówek.
• Plaże Wyspy Sobieszewskiej: Naturalne, mniej zatłoczone plaże w bezpośrednim sąsiedztwie trasy EV9, dostępne z pierwszego etapu Wiślanej Trasy Rowerowej.

Trójmiasto i dziedzictwo historyczne

• Europejskie Centrum Solidarności w Gdańsku: Muzeum i centrum kultury poświęcone ruchowi Solidarność i upadkowi komunizmu w Europie – kluczowy punkt Szlaku Żelaznej Kurtyny (EV13).
• Historyczne śródmieście Gdańska: Bogata architektura hanzeatycka, Długi Targ, Żuraw i kładka na Ołowiankę – trasa EV9 i EV10/13 prowadzą przez samo centrum.
• Modernistyczna Gdynia: Miasto zbudowane od podstaw w dwudziestoleciu międzywojennym zachowało wyjątkową spójność architektoniczną. Bulwar nadmorski to jeden z przyjemniejszych odcinków trasy nadmorskiej.
• Drewniane molo w Sopocie: Najdłuższe drewniane molo w tej części Europy – etap 5 EV10/13 prowadzi przez Sopot między Gdynią a Gdańskiem.
• Bulwar nadwiślański i zabytkowe mosty w Tczewie: XIX-wieczne mosty nad Wisłą stanowią efektowne zakończenie pierwszego etapu EV9/WTR.

Żuławy i Kociewie

• Domy podcieniowe: Charakterystyczne dla Żuław drewniane i ryglowe domy z podcieniami – unikalne dziedzictwo architektoniczne widoczne wzdłuż trasy EV9/WTR.
• Menonickie dziedzictwo: Osadnicy holenderscy pozostawili ślady w postaci systemu irygacyjnego, architektury i cmentarzy, obecnych głównie na terenie Żuław i Delty Wisły.
• Zamek w Gniewie: Gotycka warownia nad Wisłą widoczna z trasy lewobrzeżnej EV9/WTR na etapie Tczew–Gniew.
• Śluzy i kanały rzeczne: Zabytkowa hydrotechnika wiślana, dostępna na prawobrzeżnym odcinku WTR między Kończewicami a Kwidzynem.

Kaszuby i Powiśle

• Kaszubskie dziedzictwo kulturowe: Unikalna kultura, język i tradycje jedynej uznanej mniejszości etnicznej w Polsce – widoczne na odcinkach EV10/13 przez Półwysep Helski i okolice Pucka.
• Rezerwat Beka: Cenny przyrodniczo rezerwat na Półwyspie Helskim z wieżą widokową i obserwacją ptaków wędrownych, dostępny z czwartego etapu EV10/13.
• Pałac w Rzucewie: Neogotycka rezydencja nad Zatoką Pucką, mijana na odcinku Karwieńskie Błota–Gdynia.