Pętla Szeroki Bór

Pętla Szeroki Bór to żółty szlak rowerowy rozpoczynający się i kończący przy Centrum Informacji Turystycznej w Rucianem-Nidzie, prowadzący przez lasy Puszczy Piskiej przez Wejsuny i wieś Szeroki Bór. To jedna z najlepszych tras, by poznać puszczę od środka: większość przebiegu wiedzie leśnymi drogami z dala od ruchu samochodowego.

Na krótkim dystansie szlak łączy przyrodę z nietypową historią: po drodze miniesz teren dawnego ośrodka badawczego Luftwaffe i kwatery Hermanna Göringa, mazurską zabudowę Szerokiego Boru z początku XX w. oraz zabytkową wyłuszczarnię nasion na obrzeżach Rucianego-Nidy. Wycieczkę można przedłużyć o spacer ścieżką dydaktyczną „Ruciański Las – Szlakiem starych dębów".

Pętla Szeroki Bór w skrócie

• Start i meta: Centrum Informacji Turystycznej w Rucianem-Nidzie
• Oznakowanie: kolor żółty
• Nawierzchnia: głównie asfalt i bardzo dobre drogi szutrowe; krótki odcinek brukowany przy zjeździe do wsi Szeroki Bór
• Ruch samochodowy: przeważnie niewielki; jedynie końcówka biegnie ruchliwą drogą krajową nr 58
• Charakter: pętla przez Puszczę Piską, głównie wśród lasów iglastych

Oznakowanie i nawigacja

Szlak jest oznakowany kolorem żółtym. Na odcinku z Rucianego-Nidy do Wejsun pokrywa się z czerwonym szlakiem rowerowym Pętla Bełdany oraz z Mazurską Pętlą Rowerową — warto zwracać uwagę na znaki na skrzyżowaniach, żeby nie odbić w niewłaściwą pętlę. Ślad GPX trasy pobierzesz bezpośrednio w VeloPlannerze na stronie szlaku.

Jak przebiega Pętla Szeroki Bór

Z Rucianego-Nidy szlak prowadzi na północny wschód do Wejsun. Na skrzyżowaniu w Wejsunach skręca na wschód i asfaltową drogą o małym ruchu dociera do końca wsi, po czym wjeżdża w las — na kilka kilometrów wśród drzew, głównie iglastych. Dalej trasa skręca w drogę pożarową nr 10, gdzie nawierzchnia może być gorszej jakości.

Po lewej stronie, w głębi lasu nad jeziorem Jegocinek, kryje się ogrodzony teren dawnego ośrodka badawczego Luftwaffe i kwatery Hermanna Göringa, do niedawna użytkowany jako ośrodek wypoczynkowy Wojska Polskiego. Teren nie jest udostępniony do zwiedzania — próba wejścia może skończyć się spotkaniem z Żandarmerią Wojskową.

Za lasem szlak przecina drogę krajową nr 58 i biegnącą równolegle linię kolejową (kilkaset metrów w lewo znajduje się przystanek kolejowy Szeroki Bór), a następnie asfaltem dociera do wsi Szeroki Bór. Warto zjechać krótkim, brukowanym odcinkiem do centrum osady, by zobaczyć oryginalną mazurską zabudowę z początku XX w. Powrót prowadzi tą samą drogą, dalej zgodnie z oznakowaniem na północny zachód. Po ponownym przecięciu linii kolejowej ostatni fragment wiedzie ruchliwą drogą krajową — na szczęście niedługo, bo przy wjeździe do Rucianego-Nidy można zjechać na ścieżkę rowerową prowadzącą prosto pod Centrum Informacji Turystycznej.

Co warto zobaczyć na trasie

Największe atrakcje pętli skupiają się w Szerokim Borze i na obrzeżach Rucianego-Nidy.

• Wieś Szeroki Bór — osada założona ok. 1700 r.; mieszkańcy początkowo pozyskiwali rudę darniową, później zajmowali się wyrębem lasu. Zachowała się mazurska zabudowa z początku XX w., a w centrum wsi stoi tablica informacyjna.
• Dawny ośrodek badawczy Luftwaffe „Breitenheide" — zbudowany w połowie lat 30. XX w., prowadzono tu badania nad silnikami rakietowymi i pociskami sterowanymi. Na rozkaz Göringa dobudowano dziesięć schronów sztabowych i willę; w czasie II wojny światowej mieściła się tu kwatera Naczelnego Dowództwa Wojsk Lotniczych III Rzeszy — obok Wilczego Szańca i Mamerek. Obiekt widoczny tylko z zewnątrz.
• Zabytkowa wyłuszczarnia nasion w Rucianem-Nidzie — powstała przed I wojną światową, gdy rabunkowa gospodarka leśna i tartaki (jak tartak Andersa w Rucianem) doprowadziły do pustynnienia fragmentów Mazur. Wyłuszczarnia miała dostarczać nasiona do ponownego zalesiania.
• Pomnik przyrody Królewskie Dęby — naprzeciwko wyłuszczarni, przy zjeździe do lasu. Większy z dwóch dębów ma ponad 500 lat i ok. 5,5 m obwodu.
• Bunkier wieżowy nad Kanałem Nidzkim — element fortyfikacji Pozycja Jezior Mazurskich, mijany przy dojeździe do centrum Rucianego-Nidy, obok portu żeglarskiego, przystani statków pasażerskich i parku linowego.

Ścieżka dydaktyczna „Ruciański Las – Szlakiem starych dębów"

Przy Królewskich Dębach zaczyna się ścieżka dydaktyczna złożona z dwóch pętli o długości 4 km i 2,5 km. Prowadzi wśród dorodnych dębów i sosen po półwyspie między jeziorami Guzianka Wielka i Guzianka Mała oraz nad śródleśnym jeziorkiem Gaik; po drodze ustawiono tablice edukacyjne. Rowery można zostawić na parkingu nad jeziorem i przejść ścieżkę pieszo — to naturalny punkt na przerwę.

Mazurski Park Krajobrazowy

Szlak biegnie w sąsiedztwie największego parku krajobrazowego województwa warmińsko-mazurskiego, rozciągającego się między Mrągowem i Starymi Kiełbonkami a Orzyszem i Piszem. Znaczną część parku zajmują jeziora — w tym Śniardwy, największe jezioro w Polsce — a także bagna, torfowiska i rzeka Krutynia, uznawana za jeden z najbardziej malowniczych szlaków kajakowych. Lasy parku to północna część Puszczy Piskiej.

Jak dojechać do Rucianego-Nidy

Pociągiem

Ruciane-Nida leży na jednej z dwóch linii kolejowych łączących Olsztyn z Ełkiem. Zatrzymują się tu pociągi regionalne oraz kilka pociągów dalekobieżnych. Bezpośrednio przy trasie znajduje się też przystanek kolejowy Szeroki Bór.

Samochodem

Połączenie drogowe zapewnia droga krajowa nr 58, prowadząca z Olsztynka m.in. przez Szczytno, Ruciane-Nidę i Pisz.

Praktyczne uwagi

Pętla nie stawia dużych wymagań technicznych, ale kilka rzeczy warto wiedzieć przed startem. Odcinek drogą pożarową nr 10 może mieć gorszą nawierzchnię, a zjazd do centrum Szerokiego Boru prowadzi brukiem. Końcowy fragment biegnie ruchliwą drogą krajową nr 58 — jest krótki, ale wymaga uwagi, a po dojeździe do Rucianego-Nidy najlepiej od razu zjechać na ścieżkę rowerową. Terenu dawnego ośrodka Luftwaffe nie próbuj zwiedzać na własną rękę: obszar jest ogrodzony i patrolowany przez Żandarmerię Wojskową.

Szczegółowy opis szlaku publikuje także regionalny portal turystyczny mazury.travel.

Na koniec

Pętla Szeroki Bór najlepiej sprawdza się jako spokojna wycieczka dzienna z bazą w Rucianem-Nidzie: dojazd pociągiem, przejazd pętli, przerwa na spacer ścieżką starych dębów i powrót przez port. Trasę możesz otworzyć w VeloPlannerze, dopasować ją do siebie — na przykład dodać zjazd do Szerokiego Boru albo skrócić przejazd drogą krajową — i pobrać GPX na urządzenie.