Błękitna Wstęga Jezior

Błękitna Wstęga Jezior to szlak rowerowy w kształcie pętli, rozpoczynający się i kończący przy dworcu kolejowym w Giżycku. Prowadzi wokół mazurskich jezior, m.in. Niegocina, Kisajna, Dobskiego, Dargin i Gołdapiwa, przez Sztynort, Pozezdrze i Kruklanki. Po drodze mija liczne punkty widokowe oraz miejsca związane z historią regionu, w tym z historią wojskowości: od twierdzy Boyen, przez cmentarze i pomniki z I wojny światowej, po schrony z czasów obu wojen.

Szlak nie jest wymagający: nie ma tu stromych podjazdów ani ostrych zjazdów, za to sporo się dzieje krajobrazowo i historycznie. To propozycja zarówno na całodniową wycieczkę, jak i na spokojniejsze zwiedzanie z przystankami przy zabytkach.

Najważniejsze informacje o szlaku

• Charakter trasy: pętla z Giżycka wokół jezior krainy Wielkich Jezior Mazurskich
• Trudność: łatwa, bez stromych wzniesień i ostrych zjazdów
• Nawierzchnia: mieszana, odcinki asfaltowe przeplatają się z drogami gruntowymi, polnymi i leśnymi duktami
• Ruch samochodowy: częściowo drogi publiczne, w tym fragment drogi wojewódzkiej za Giżyckiem oraz przecięcie drogi krajowej nr 63
• Rekomendowany rower: ze względu na odcinki gruntowe i leśne najlepiej sprawdzi się rower trekkingowy, gravelowy lub górski

Skąd startuje i którędy prowadzi Błękitna Wstęga Jezior

Szlak rozpoczyna się w Giżycku przy dworcu kolejowym. Ulicami Kolejową i Nadbrzeżną dojeżdża się do mostu obrotowego na Kanale Łuczańskim, mijając dawny zamek krzyżacki (dziś hotel St. Bruno), a następnie przez park i ścieżką rowerową nad jezioro Niegocin, obok Wzgórza św. Brunona i twierdzy Boyen. Z miasta wyjeżdża się drogą gruntową do skrzyżowania drogi krajowej nr 59 z drogą wojewódzką nr 592 i dalej w kierunku Kętrzyna, nad kanałem łączącym jeziora Kisajno i Tajty, jednym z trzech kanałów okalających tzw. Wyspę Giżycką.

Piękna Góra – Doba. W Pięknej Górze, przy marinie, widać niewielkie wzniesienie kojarzone z grodziskiem legendarnego wodza Galindów Ysegupsa. Boczna droga asfaltowa pokrywa się tu z historycznym traktem królewskim. Trasa prowadzi przez Kamionki (skręt przy obelisku upamiętniającym poległych w I wojnie światowej) i Dziewiszewo do Doby, gdzie mija zabudowania folwarczne, gotycki kościółek i pozostałości mauzoleum rodziny Schenk zu Tautenburg.

Doba – Sztynort. Z Doby drogą gruntową wśród pól jedzie się przez Pilwę w kierunku Radziej, a następnie do Łabapy. Ta licząca zaledwie kilka domów osada oferuje jeden z najlepszych widoków na trasie: panoramę jezior Łabap, Dobskiego i Kisajna. Tuż przed Sztynortem zaczyna się asfalt; do wsi prowadzi aleja dębowa założona około 1683 r., a w samym Sztynorcie stoją pozostałości XVII-wiecznego zespołu pałacowo-parkowego rodziny Lehndorffów, jednego z największych obiektów tego typu w dawnych Prusach Wschodnich.

Sztynort – Kruklanki. Za Sztynortem szlak przekracza most Sztynorcki, popularny punkt widokowy z panoramą jezior Kirsajty i Dargin, i biegnie przez Harsz z tradycyjną murowaną zabudową mazurską do Okowizny. Stamtąd, duktem leśnym i po przecięciu drogi krajowej nr 63, leśna ścieżka dawnym torowiskiem kolejowym doprowadza do Pozezdrza. Dalej trasa wiedzie przez Przerwanki i polną drogą wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Gołdapiwo, mijając plażę i ośrodek wypoczynkowy, do letniskowej wsi Kruklanki z zabytkowym kościołem i zabudową z początku XX w.

Kruklanki – Giżycko. Z Kruklanek jedzie się w kierunku Żywek, a potem drogą gruntową do wsi Grądy i dalej w stronę jeziora Kruklin. Przy mostku na Sapinie, popularnym wśród wędkarzy punkcie widokowym, trasa skręca ku Pieczonkom, a przez Nowe Sołdany i Kożuchy Wielkie wraca do Giżycka. W Sulimach, około 100 m od drogi, w zagajniku znajduje się cmentarz z kwaterą żołnierską z 1914 r. Finał w Giżycku prowadzi obok cerkwi greckokatolickiej, szpitala z 1909 r. i zabytkowej wieży ciśnień, w której działa galeria, a na szczycie taras widokowy z najwyżej położoną na Mazurach kawiarnią.

Nawigacja na szlaku

Trasa wielokrotnie zmienia drogi: skręty wypadają przy obelisku w Kamionkach, kapliczce w Przerwankach, przydrożnych krzyżach w okolicy Kożuchów Wielkich czy ośrodku „Słoneczne Wzgórze” w Okowiźnie. Warto mieć ślad GPX pod ręką — pobierzesz go bezpośrednio ze strony trasy w VeloPlannerze, a całą pętlę możesz otworzyć w planerze i dopasować do siebie: skrócić, dodać objazd do śluzy Przerwanki albo podzielić na własne etapy. Aktualności dotyczące szlaku publikuje regionalny portal mazury.travel.

Co warto zobaczyć na Błękitnej Wstędze Jezior

Największym atutem szlaku, obok widoków na jeziora, jest gęstość miejsc z historią, od średniowiecza po II wojnę światową.

Zabytki i historia

• Twierdza Boyen w Giżycku — pruska twierdza mijana na wyjeździe z miasta
• Sztynort — pozostałości pałacu Lehndorffów z XVII w. z aleją dębową z ok. 1683 r.
• Radzieje — dawna wieś królewska z ośmiokątnym kościołem z 1827 r., zaprojektowanym przez przyszłego króla Prus Fryderyka Wilhelma IV; wewnątrz dwa niderlandzkie obrazy z 1. poł. XVII w. i barokowy anioł chrzcielny, obok drewniana dzwonnica z 1. poł. XVIII w. i cmentarz wojskowy z I wojny światowej
• Doba — gotycki kościółek i pozostałości mauzoleum rodziny Schenk zu Tautenburg
• Wyspa Gilma na Jeziorze Dobskim — ruiny krzyżackiego zamku i pozostałości XIII-wiecznego grodziska pruskiego; tu bronił się przed Krzyżakami ostatni wódz Galindów
• Okowizna — neobarokowy pałac rodziny Hagenów z początku XX w. (obecnie ruina) z parkiem, ceglanymi budynkami gospodarczymi i rodzinnym cmentarzem właścicieli
• Wieża ciśnień w Giżycku — galeria i taras widokowy z kawiarnią na szczycie

Ślady wojen światowych

• Kamionki — w 1914 r. ośrodek mobilizacji 3 Rezerwowej Dywizji Piechoty i miejsce bitwy z 28 sierpnia 1914 r.; obelisk upamiętnia poległych mieszkańców
• Śluza Przerwanki na Sapinie — w sąsiedztwie schrony z czasów I i II wojny światowej (krótki zjazd ze szlaku)
• Ruiny mostu kolejowego w dolinie Sapiny koło Żywek, w pobliżu liczne schrony z II wojny światowej
• Pozezdrze — neoklasycystyczny kościół św. Stanisława Kostki z końca XIX w., a w pobliskim lesie pozostałości kwatery Heinricha Himmlera „Hochwald”, zwanej Czarnym Szańcem
• Radzieje — w okolicy pozostałości kwatery szefa Kancelarii Rzeszy Hansa Lammersa „Wendula”
• Sulimy — cmentarz z kwaterą żołnierską z 1914 r. w zagajniku przy drodze

Punkty widokowe i przyroda

• Łabapa — panorama jezior Łabap, Dobskiego i Kisajna
• Most Sztynorcki — widok na jeziora Kirsajty i Dargin
• Mostek na Sapinie koło Pieczonek — punkt widokowy popularny wśród wędkarzy
• Jezioro Gołdapiwo — trasa biegnie wzdłuż zachodniego brzegu, mijając plażę

Czy Błękitna Wstęga Jezior nadaje się dla rodzin z dziećmi

Pod względem ukształtowania terenu szlak jest łatwy: nie ma stromych podjazdów ani ostrych zjazdów. Trzeba jednak wiedzieć, że część trasy prowadzi drogami publicznymi z ruchem samochodowym, w tym fragmentem drogi wojewódzkiej nr 592 za Giżyckiem, a w Okowiźnie szlak przecina drogę krajową nr 63. Spore odcinki biegną za to drogami gruntowymi, polnymi i leśnymi duktami z dala od głównych szos. Planując przejazd z dziećmi, warto przeanalizować przebieg na mapie w planerze i ocenić poszczególne odcinki samodzielnie.

Dojazd do Giżycka

Jak dojechać

Szlak zaczyna się przy dworcu kolejowym w Giżycku, co ułatwia logistykę. Przez Giżycko kursują pociągi regionalne na trasie Olsztyn – Ełk, jest też kilka połączeń dalekobieżnych.

Powrót

Trasa jest pętlą, więc kończy się tam, gdzie się zaczęła — powrót tym samym dworcem, bez konieczności organizowania transferu.

Praktyczne uwagi

Warto zaplanować krótkie zjazdy ze szlaku: do śluzy Przerwanki na Sapinie oraz do ruin mostu kolejowego w dolinie Sapiny koło Żywek — oba miejsca leżą tuż obok trasy. Sapina to zarazem 26-kilometrowy szlak kajakowy łączący jezioro Kruklin z Mamrami, więc region łatwo połączyć w wyjazd rowerowo-kajakowy. Fragment trasy między Okowizną a Pozezdrzem prowadzi dawnym torowiskiem linii kolejowej Węgorzewo – Giżycko z 1905 r., rozebranej przez Rosjan w 1945 r.; to jeden z mazurskich odcinków, gdzie po dawnych nasypach kolejowych biegną dziś ścieżki rowerowe.

Na koniec

Błękitna Wstęga Jezior najlepiej smakuje bez pośpiechu: przystanki w Radziejach, Sztynorcie i przy śluzie Przerwanki potrafią zamienić przejażdżkę w całodniową wyprawę po historii Mazur. Otwórz trasę w VeloPlannerze, pobierz GPX i dopasuj pętlę do własnego tempa — na przykład skracając ją lub dokładając zjazdy do miejsc, które najbardziej Cię ciekawią.