Szlakiem Kolejowym (Orneta – Lidzbark Warmiński) - mapa i plik GPX

Szlakiem Kolejowym to szlak rowerowy prowadzący z Ornety do Lidzbarka Warmińskiego, niemal na całej długości dawnym torowiskiem linii kolejowej funkcjonującej w latach 1905–1945. Stąd druga, potoczna nazwa: trasa „zwiniętych torów". Szlak wiedzie przez zróżnicowany krajobraz Warmii — od otwartych pól i łąk po długie odcinki leśne.

Dzięki kolejowemu rodowodowi trasa jest wyjątkowo łagodna: nasypy i przekopy wyrównują teren, więc praktycznie nie ma tu wzniesień ani spadków. To dobry wybór na spokojną, jednodniową wycieczkę — także z dziećmi, z zastrzeżeniami opisanymi niżej. Na obu końcach czekają dwa miasteczka sieci Cittaslow: Orneta i Lidzbark Warmiński.

Najważniejsze informacje o Szlakiem Kolejowym

• Czas przejazdu: 1 dzień — spokojna wycieczka z postojami
• Trudność: trasa łatwa i nieuciążliwa
• Profil: praktycznie płasko — dawne torowisko bez wzniesień i spadków
• Nawierzchnia: utwardzona droga dla rowerów o szerokości 2 m na niemal całej długości; szutrowy objazd przed Łaniewem, w samym Łaniewie asfalt
• Charakter: wydzielona droga dla rowerów na nasypie kolejowym, z przecięciem drogi wojewódzkiej nr 513 pod Ornetą i ponownie na końcu trasy
• Rower: każdy sprawny rower turystyczny; trasa nadaje się też na rowery dziecięce
• Dla rodzin: tak, z zastrzeżeniem — trasa biegnie wydzieloną drogą rowerową, ale dwukrotnie przecina drogę wojewódzką nr 513, a objazd przed Łaniewem prowadzi drogą szutrową przez las
• Miejsca odpoczynku: stacje rowerowe (wiaty ze stojakami) w Opinie i Łaniewie, przystań kajakowa nad Łyną w Lidzbarku Warmińskim

Jak oznakowany jest Szlakiem Kolejowym

Szlak oznakowano kolorem zielonym. Jedno miejsce wymaga uwagi: przed Łaniewem droga na torowisku jest zamknięta. Objazd skręca w lewo i prowadzi szutrową drogą przez las aż do Łaniewa, gdzie nawierzchnia zmienia się na asfalt. Oznakowanie objazdu bywa niekompletne, więc warto mieć pod ręką ślad trasy.

Ślad GPX szlaku pobierzesz bezpośrednio w VeloPlannerze — z widokiem nawierzchni na mapie, dzięki czemu szutrowy objazd widać z wyprzedzeniem. Aktualności o stanie trasy publikuje też regionalny serwis mazury.travel.

Przebieg trasy: z Ornety do Lidzbarka Warmińskiego

Szlak zaczyna się przy zjeździe z ulicy Krośnieńskiej w Ornecie. Na wschód od miasta przecinamy drogę wojewódzką nr 513 — obok stoi herb Ornety — i wjeżdżamy na nasyp kolejowy.

Trasa omija wieś Opin, ale przed nią można zjechać z nasypu, by zobaczyć tamtejszy kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego; na szlak najlepiej wrócić tą samą drogą. Pierwszy planowany odpoczynek wypada na stacji rowerowej w Opinie — wiacie ze stojakami ustawionej w lesie. Po wyjeździe z lasu w oddali widać wieś Wolnicę z murowaną kaplicą z 1842 r.; dojazd pierwszą drogą w lewo od nasypu, powrót krótką drogą łącznikową.

Dalej czeka długi odcinek leśny i opisany wyżej objazd do Łaniewa. W Łaniewie stoi kolejna wiata, a szlak łączy się tu z Łynostradą. Za wsią wracamy na torowisko i jedziemy wśród pól, łąk i zabudowań aż do drogi wojewódzkiej nr 513, gdzie szlak się kończy. Do centrum Lidzbarka Warmińskiego pozostaje stąd ok. 2,5 km. W mieście warto skręcić w ulicę Przystaniową na przystań kajakową nad Łyną albo zajrzeć na Bulwar nad Łyną, gdzie w parku ustawiono wiaty dla rowerzystów jadących szlakiem Green Velo.

Co warto zobaczyć na Szlakiem Kolejowym

Największe atrakcje czekają na końcach trasy, ale i po drodze jest kilka miejsc wartych zjazdu z nasypu.

Orneta

• Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty — jeden z najciekawszych gotyckich zabytków w Polsce, z trójkondygnacyjnym ołtarzem i unikatową ceramiczną dekoracją zewnętrznych ścian w formie fryzów (ok. 1390–1450), niespotykaną nigdzie w takiej skali
• Gotycki ratusz z XIV w. pośrodku rynku — w barokowej wieżyczce wisi najstarszy dzwon na Warmii (1384 r.), a w budynku działa Galeria Dziedzictwa Ornety
• Klasycystyczna cerkiew pw. św. Mikołaja (1829–1830), dawny kościół ewangelicki, według projektu przypisywanego pracowni Karola Fryderyka Schinkla
• Kamienice z podcieniami z XVII–XIX w. i zachowany średniowieczny układ urbanistyczny rynku
• Ciekawostka: w herbie Ornety widnieje smok pożerający własny ogon

Po drodze

• Opin — kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego z XIV w., przebudowany w XIX w., z barokowo-neogotyckim wystrojem wnętrza
• Wolnica — murowana, otynkowana kaplica z 1842 r. z drewnianą sygnaturką
• Sanktuarium maryjne w Krośnie (kilka kilometrów od Ornety) — barokowy zespół pielgrzymkowy z lat 1710–1714, wzorowany na Świętej Lipce: kościół, krużganki z kaplicami narożnymi, siedem ołtarzy we wnętrzu. Według legendy w Drwęcy Warmińskiej znaleziono tu cudowną figurkę Matki Boskiej

Lidzbark Warmiński

• 16-tysięczne miasteczko nad Łyną i Symsarną, nazywane polską Wenecją — brzegi rzek łączy tu 20 mostów i kładek
• Bulwar nad Łyną — ścieżki rowerowe i piesze, fontanna, siłownia plenerowa, plac zabaw oraz figury Ignacego Krasickiego, Mikołaja Kopernika i Napoleona Bonaparte
• Przystań kajakowa nad Łyną — dobre miejsce na odpoczynek po przejeździe

Historia linii kolejowej Orneta – Lidzbark Warmiński

Linię kolejową Orneta – Lidzbark Warmiński – Sątopy-Samulewo o długości 64 km oddano do użytku w 1905 r. Po otwarciu w 1926 r. linii Orneta – Słobity stała się ważnym łącznikiem Królewskiej Kolei Wschodniej między linią Toruń – Wystruć a węzłem ełckim. Rosjanie rozebrali tory między lutym a majem 1945 r. — pozostały stacje, resztki krawędzi peronowych, kilka wiaduktów i przesieka w lesie. W 2011 r. na dawnym torowisku utworzono szlak rowerowy, stąd nazwa trasa „zwiniętych torów".

Dojazd na Szlakiem Kolejowym

Dojazd do Ornety

Przez dworzec kolejowy w Ornecie przejeżdżają pociągi relacji Olsztyn – Braniewo.

Powrót z Lidzbarka Warmińskiego

Trasę można też przejechać w obie strony w ciągu jednego dnia — płaski profil sprawia, że powrót torowiskiem nie jest męczący.

Praktyczne uwagi

Największa niedogodność to zamknięty odcinek torowiska przed Łaniewem i szutrowy objazd przez las — na wąskich oponach szosowych trzeba tam zwolnić. Uwagi wymagają też oba przecięcia drogi wojewódzkiej nr 513: na początku pod Ornetą i na końcu przed Lidzbarkiem Warmińskim, szczególnie gdy jedziesz z dziećmi.

Miejsca odpoczynku po drodze:

• Stacja rowerowa w Opinie — wiata ze stojakami w lesie
• Wiata w Łaniewie, przy połączeniu z Łynostradą
• Przystań kajakowa nad Łyną i Bulwar nad Łyną w Lidzbarku Warmińskim

Na koniec

Szlakiem Kolejowym najlepiej potraktować jako całodniową wycieczkę z czasem na Ornetę i Lidzbark Warmiński — oba miasteczka Cittaslow są warte więcej niż krótkiego postoju. Jeśli masz ochotę na dłuższą pętlę, w Łaniewie szlak styka się z Łynostradą, a w Lidzbarku Warmińskim z trasą Green Velo.

Całą trasę otworzysz w VeloPlannerze — możesz ją skrócić, dodać zjazd do Krosna albo Wolnicy i pobrać ślad GPX przed wyjazdem.