Loading...
Dystans
480.2 km
W górę
1161 m
W dół
1215 m

Szlak LF Maas Route biegnie wzdłuż Mozy (nid. Maas) przez Holandię: od Maastricht, gdzie rzeka wpływa do kraju, do jej ujścia w Hoek van Holland, a stamtąd w głąb lądu do Rotterdamu. To holenderski odcinek EuroVelo 19, międzynarodowego Szlaku Rowerowego Mozy. Zanim dotrze do delty, prowadzi przez prowincje Limburgia, Brabancja Północna i Geldria.

Szlak pokazuje, jak ludzie żyli z rzeką i jak ją przekształcali. Po drodze mijasz warowne miasteczka, takie jak Stevensweert, Grave i Ravenstein, wydmy rzeczne Parku Narodowego Maasduinen, poprzecinane żywopłotami łąki zalewowe Maasheggen, pływowe kanały De Biesbosch oraz zaporę Maeslant na Nieuwe Waterweg. Rzekę pokonujesz głównie promami: od małych promów tylko dla pieszych i rowerzystów po większe promy samochodowe.

LF Maas Route w skrócie

  • Start: Maastricht, z krótkim odcinkiem dojazdowym od granicy z Belgią na południe od miasta
  • Koniec: Rotterdam, za ujściem rzeki w Hoek van Holland
  • Oficjalny podział: osiem dziennych etapów między Maastricht a Rotterdamem
  • Kierunek: operator szlaku opisuje go z Maastricht do Rotterdamu, z biegiem rzeki
  • Sieć: część holenderskiej sieci krajowych szlaków rowerowych LF i holenderski odcinek EuroVelo 19
  • Przeprawy przez rzekę: kilka promów, w tym sezonowy Hoeksveer między Maasvlakte a Hoek van Holland
Maastricht, Netherlands / Giu Vicente, unsplash,com
Maastricht, Netherlands / Giu Vicente, unsplash,com

Jak oznakowany jest szlak LF Maas Route

Szlak jest oznakowany tablicami LF na całej długości. Zaczyna się na granicy z Belgią na południe od Maastricht, gdzie wita cię tablica LF Maasroute, i od tego miejsca oznakowanie prowadzi aż do Rotterdamu. Jedyny odcinek, który wymaga wcześniejszego planowania, to przeprawa promem Hoeksveer: gdy prom nie kursuje, operator szlaku publikuje oznakowany wariant alternatywny, dostępny też w aplikacji LF.

Ślad GPX całego szlaku znajdziesz bezpośrednio w VeloPlannerze. Możesz go pobrać albo od razu otworzyć w planerze.

Kiedy jechać szlakiem LF Maas Route

Sezon na tym szlaku wyznaczają przede wszystkim rozkłady promów. Kilka przepraw odbywa się promem, a Hoeksveer niedaleko końca szlaku kursuje tylko w szczycie sezonu.

  • Szczyt sezonu: Hoeksveer między Maasvlakte a Hoek van Holland kursuje, choć z ograniczoną liczbą kursów dziennie
  • Poza sezonem: Hoeksveer nie kursuje, więc jedziesz wariantem alternatywnym
  • Lato: przystanie i plaże Maasplassen są wtedy najbardziej oblegane

Etapy LF Maas Route z Maastricht do Rotterdamu

Operator szlaku dzieli go na osiem dziennych etapów. Prowadzą z biegiem rzeki: od żwirowych dolin Limburgii, przez wydmy rzeczne i obsadzone żywopłotami łąki zalewowe środkowej Mozy, aż po pływową deltę i port w Rotterdamie.

Maastricht – Ohé en Laak
Ten odcinek prowadzi doliną Mozy, gdzie rzeka wciąż sama kształtuje swoje koryta, odkładając i wymywając żwir. Po stuleciach budowy wałów i jazów, które przyczyniły się do poważnych powodzi jeszcze w 1993 roku, projekt Grensmaas znów daje rzece więcej miejsca. Projekt zaplanowano na lata 2008–2025, a w jego ramach powstaje około tysiąca hektarów nowych terenów przyrodniczych. Tam, gdzie prace się zakończyły, meandrującą rzekę otaczają jeziora i lasy. Wypatruj zimorodków, rybołowów i wierzb nadgryzionych przez bobry.

Ohé en Laak – Venlo
Za Ohé en Laak szlak wjeżdża w Maasplassen, największy zwarty obszar sportów wodnych w Holandii, powstały w wyniku wydobycia żwiru w ciągu ostatnich dwóch stuleci. Za warownym miasteczkiem Stevensweert jedziesz wzdłuż Kanału Julianny, zbudowanego w latach 20. i 30. XX wieku, by statki płynące do Belgii i Francji mogły ominąć zakola Mozy. W Maasbracht mijasz zespół śluz o największej różnicy poziomów w kraju, wynoszącej około dwunastu metrów. W Roermond szlak okrąża katedrę św. Krzysztofa i prowadzi do centrum. Tuż za miastem czeka cię pierwsza przeprawa promowa, z Beesel do Kessel.

Venlo – Boxmeer
Ostatni odcinek przez Limburgię leży między dwoma obszarami chronionymi. Na wschodnim brzegu rozciąga się Park Narodowy Maasduinen, największy obszar wydm rzecznych w Holandii: mozaika wrzosowisk, wydm, lasów i niewielkich jezior. Na zachodnim brzegu leżą Brabantse Maasheggen, jedyny rezerwat biosfery UNESCO w Holandii. Szlak mija centrum dla odwiedzających parku narodowego, a potem przekracza Mozę promem.

Boxmeer – Maasbommel
Maasheggen uchodzą za najstarszy krajobraz kulturowy Holandii: to niewielkie łąki zalewowe poprzedzielane plecionymi żywopłotami z głogu. Mijasz jeziora Kraaijenbergse Plassen i przejeżdżasz mostem na Mozie w Gennep, gdzie rzeka skręca na zachód, w stronę Morza Północnego. Na wale Maasdijk między Grave a Megen szlak biegnie wzdłuż Zuiderwaterlinie (Południowej Linii Wodnej), historycznej linii obronnej, do której należą warowne miasteczka Grave, Megen i Ravenstein. Z Megen prom przewozi cię do Geldrii, regionu znanego z sadownictwa.

Maasbommel – Aalst
Według Rijkswaterstaat, holenderskiej agencji gospodarki wodnej, Moza oficjalnie kończy się w Heusden. Od średniowiecza rzekę w tym miejscu tamowano, przekierowywano i przenoszono do nowych koryt. Dziś jedziesz wzdłuż Afgedamde Maas (Odciętej Mozy), która wyznacza granicę między Geldrią a Brabancją Północną. Na tym odcinku żyją jaskółki brzegówki, zimorodki i ważki szkarłatki. Niedaleko Andel mijasz śluzę, która oddziela Mozę od Waalu, a jednocześnie pozwala statkom przepływać między nimi.

Aalst – Dordrecht
Od Woudrichem szlak schodzi poniżej NAP, holenderskiego poziomu odniesienia dla wysokości. Następnie przecina Park Narodowy De Biesbosch, słodkowodną deltę pływową z lasami wierzbowymi, trzcinowiskami, wyspami i kanałami. Żyją tu bobry, lisy, sarny, kuny leśne i wiele gatunków ptaków. Łodzie w głąb parku odpływają z wyspy Biesbosch MuseumEiland.

Dordrecht – Oostvoorne
Za Dordrechtem jedziesz wzdłuż Oude Maas (Starej Mozy), pierwotnego koryta, którym rzeka płynęła do morza, zanim średniowieczne prace skierowały ją do Waalu. Mimo bliskości przedmieść Rotterdamu wąskie tereny zalewowe tworzą tu największy słodkowodny obszar pływowy w Holandii. Rosną na nim szuwary sitowia i trzciny oraz zarośla wierzbowe, z których korzystają ptaki wędrowne i wodne. Między Barendrecht a Rhoon możesz przejść się wśród wierzb, które dwa razy dziennie stoją w wodzie. Zanim tam pójdziesz, sprawdź pływy, bo podczas przypływu ścieżka znika pod wodą.

Oostvoorne – Rotterdam
Z Oostvoorne jedziesz na północ, na Maasvlakte, część jednego z największych portów świata. Prom Hoeksveer przewozi cię do Hoek van Holland, a ostatni odcinek prowadzi wzdłuż Nieuwe Waterweg do Rotterdamu. Kilka kilometrów za Hoek van Holland mijasz zaporę Maeslant (Maeslantkering), której dwa ruchome ramiona mają po 210 metrów długości i 22 metry wysokości. Zaporę zbudowano w latach 1991–1997 w ramach systemu ochrony przeciwpowodziowej Deltawerken (Plan Delta). Rotterdam nazywany jest Maasstad, czyli Miastem nad Mozą, bo leży nad Nieuwe Maas. Odkąd jednak pod koniec XIX wieku zamknięto Afgedamde Maas, Nieuwe Maas niesie wyłącznie wodę z Renu.

Dordrecht-centrum, Dordrecht, Netherlands / Tjaako Minnema, unsplash.com
Dordrecht-centrum, Dordrecht, Netherlands / Tjaako Minnema, unsplash.com

Co zobaczyć na szlaku LF Maas Route

Atrakcje na szlaku dzielą się na trzy grupy: inżynieria wodna, obszary chronione i historyczne warowne miasteczka. Wiele z nich leży bezpośrednio przy szlaku.

  • Grensmaas, obszar renaturyzacji rzeki koło Maastricht z nowymi jeziorami i lasami, gdzie żyją m.in. zimorodki, rybołowy i bobry
  • Maasplassen, pojezierze o powierzchni około trzech tysięcy hektarów po holenderskiej i belgijskiej stronie granicy, z rejsami statkiem z Maasbracht i Roermond
  • Śluzy w Maasbracht, gdzie Kanał Julianny znów łączy się z Mozą, o największej różnicy poziomów spośród holenderskich śluz
  • Park Narodowy Maasduinen: wydmy rzeczne, wrzosowiska i lasy chronione od 1996 roku, z centrum dla odwiedzających i leśną brasserie przy szlaku
  • Brabantse Maasheggen, jedyny holenderski rezerwat biosfery UNESCO, z żywopłotami z głogu wokół łąk zalewowych
  • Kraaijenbergse Plassen, dziewięć ponumerowanych jezior, z niewielką piaszczystą plażą nad jeziorem nr 2 za miejscowością Linden, tuż przed kempingiem nastawionym na sporty wodne
  • Zuiderwaterlinie (Południowa Linia Wodna), historyczna linia obronna, przy której leżą warowne miasteczka Grave, Megen i Ravenstein
  • Stevensweert, warowne miasteczko na etapie przez Maasplassen
  • Park Narodowy De Biesbosch, słodkowodna delta pływowa, do której dopłyniesz łodzią z wyspy Biesbosch MuseumEiland
  • Kinderdijk, zespół wiatraków wpisany na Listę światowego dziedzictwa UNESCO w 1997 roku, dostępny tramwajem wodnym z nabrzeża Merwedekade w Dordrechcie
  • Oude Maas, pływowe zarośla wierzbowe między Barendrecht a Rhoon
  • Zapora Maeslant i Keringhuis, zapora przeciwpowodziowa na Nieuwe Waterweg z centrum informacyjnym przy szlaku
Kinderdijk, Netherlands / Thomas Bormans, unplash.com
Kinderdijk, Netherlands / Thomas Bormans, unplash.com

Promy i praktyczne uwagi na szlaku LF Maas Route

Promy to główne wyzwanie logistyczne na tym szlaku. Część z nich to duże promy samochodowe, inne to małe promy tylko dla pieszych i rowerzystów. Każdego dnia przed wyruszeniem sprawdź aktualne godziny kursów na veerponten.nl, żeby nie dojechać do przeprawy, na której akurat nie pływa żaden prom.

  • Hoeksveer (Maasvlakte – Hoek van Holland): w szczycie sezonu ograniczona liczba kursów dziennie, poza sezonem brak kursów. Przed wyjazdem sprawdź rozkład Hoeksveer albo jedź wariantem alternatywnym.
  • Tramwaj wodny z Dordrechtu: kursuje z nabrzeża Merwedekade do Kinderdijk i dalej do Rotterdamu. To opcja awaryjna, jeśli zabraknie ci czasu na ostatni odcinek przez Hoek van Holland.
  • Pływy na Oude Maas: podczas przypływu nadrzeczną ścieżkę między Barendrecht a Rhoon zalewa woda.

Ostatnie wskazówki przed jazdą szlakiem LF Maas Route

Planuj kolejne dni pod kątem promów, a nie tylko dystansu. Hoeksveer sprawdź w pierwszej kolejności: od niego zależy, czy skończysz przez Hoek van Holland i zaporę Maeslant, czy pojedziesz wariantem alternatywnym. Jeśli masz mniej czasu, tramwaj wodny z Dordrechtu i tak dowiezie cię do Rotterdamu, po drodze zatrzymując się w Kinderdijk.

Osiem oficjalnych etapów to tylko jeden ze sposobów na przejazd. Możesz otworzyć szlak w planerze VeloPlanner i podzielić go na etapy dopasowane do własnego tempa, na przykład z dodatkowym dniem na Biesbosch albo Maasduinen.

Najczęściej zadawane pytania

Co zrobić, gdy prom Hoeksveer nie kursuje?

Prom Hoeksveer między Maasvlakte a Hoek van Holland kursuje tylko w szczycie sezonu, z ograniczoną liczbą kursów dziennie. Poza sezonem możesz jechać wariantem alternatywnym, który udostępnia operator szlaku, także w aplikacji LF.

Czy na szlaku LF Maas Route trzeba korzystać z promów?

Tak. Szlak kilka razy przekracza Mozę promem, po raz pierwszy na przeprawie Beesel–Kessel koło Roermond. Część z nich to promy samochodowe, a część to promy tylko dla pieszych i rowerzystów. Przed wyruszeniem sprawdź godziny kursów na veerponten.nl.

Ile etapów ma szlak LF Maas Route?

Operator szlaku dzieli go na osiem dziennych etapów między Maastricht a Rotterdamem. Możesz też podzielić szlak po swojemu.

Czy LF Maas Route jest częścią EuroVelo 19?

Tak. LF Maas Route to holenderski odcinek EuroVelo 19, międzynarodowego Szlaku Rowerowego Mozy.

Gdzie zaczyna się i kończy szlak LF Maas Route?

Szlak LF Maas Route zaczyna się w Maastricht, gdzie Moza wpływa do Holandii, z krótkim odcinkiem dojazdowym od granicy z Belgią na południe od miasta. Prowadzi wzdłuż rzeki do jej ujścia w Hoek van Holland i kończy się w Rotterdamie.

Ten szlak wchodzi w skład

Komentarze

Zaloguj się, aby komentować

Nie ma jeszcze komentarzy. Zapytaj o utrudnienia, nawierzchnię lub noclegi albo podziel się wskazówką z przejazdu.